Sytuacja rodzin po odejściu z górnictwa
Bezrobocie w Katowicach i województwie śląskim
Odejście z górnictwa zmienia życie całej rodziny. Odprawa może zapewnić środki na okres przejściowy, jednak trwałe bezpieczeństwo zależy od znalezienia stabilnej i odpowiednio wynagradzanej pracy. Dane ze śląskiego rynku pracy pokazują, że takie przejście może być trudne.
Według informacji portalu netTG.pl, przekazanej za dyrektorem WUP w Katowicach Grzegorzem Sikorskim, od uruchomienia wiosną programów Jednorazowych Odpraw Pieniężnych w urzędach pracy województwa śląskiego zarejestrowało się 873 byłych pracowników górnictwa, w tym 319 kobiet, czyli około 36,5 proc. tej grupy. To liczba rejestrujących się od początku programów; materiał nie podaje, ile z tych osób pozostaje bez pracy obecnie. [1]
Na koniec sierpnia 2026 roku w całym województwie zarejestrowanych było 83 820 bezrobotnych, wobec 72 995 rok wcześniej. Przybyło więc 10 825 osób, czyli około 14,8 proc. Są to dane dotyczące wszystkich branż, pokazujące warunki, w których byli pracownicy górnictwa szukają nowego zatrudnienia. [2]
Stan na koniec sierpnia 2026 r. Liczby osób: WUP [2]. Stopy bezrobocia: dane GUS przytoczone przez netTG.pl [1].
Niskie bezrobocie w Katowicach daje nadzieję szukającym pracy. Jednocześnie nawet tutaj niemal cztery tysiące osób pozostawało w rejestrze. Korzystny wskaźnik nie gwarantuje zatrudnienia odpowiadającego kwalifikacjom, możliwościom dojazdu i potrzebom finansowym konkretnej rodziny.
Utrata regularnej pensji wymaga ponownego zaplanowania domowego budżetu. Rachunki, raty kredytów i wydatki na dzieci pozostają. Odprawa może ułatwić spłatę zobowiązań lub zdobycie kwalifikacji, lecz przedłużające się poszukiwania pracy powodują, że środki na nowy start zaczynają pokrywać codzienne koszty życia
Szczególnie trudna może być sytuacja rodzin, w których oboje partnerzy byli związani z górnictwem lub firmami obsługującymi kopalnie. Zagrożonych jest wtedy kilka źródeł dochodu. Niepewność może prowadzić do napięć i odkładania planów związanych z edukacją dzieci czy poprawą warunków mieszkaniowych.
Szczególnej uwagi wymagają kobiety odchodzące z branży. Dyrektor WUP wskazuje, że część z nich wykonywała prace biurowe, podczas gdy administrację i obsługę klienta obejmują redukcje oraz automatyzacja. Osoby z kwalifikacjami technicznymi, między innymi elektrycy i ślusarze, mogą mieć większe możliwości znalezienia pracy. To ocena przedstawiona w przytoczonym materiale; sytuację każdego pracownika należy rozpatrywać indywidualnie. [1]
Doświadczenie pracownic administracji, w tym znajomość dokumentacji, rozliczeń i organizacji pracy, może być przydatne w innych przedsiębiorstwach. Potrzebne są szkolenia powiązane z rzeczywistymi ofertami zatrudnienia, pomoc w przedstawieniu kompetencji oraz wsparcie w godzeniu pracy z opieką nad bliskimi.
Problemy branży oddziałują także na lokalne społeczności. W Jastrzębiu-Zdroju stopa bezrobocia wzrosła rok do roku o 1,5 punktu procentowego. Dyrektor WUP wiąże tę zmianę z odejściami z JSW i zależnością miasta od spółki. Spadek dochodów rodzin może ograniczać zakupy i korzystanie z usług, pogarszając sytuację kolejnych pracodawców. [1]
Komentarz naszej organizacji
Jako NSZZ „Solidarność” Pracowników Centrali PGG S.A. uważamy, że odpowiedzialność za przemiany w górnictwie obejmuje również przyszłość osób odchodzących z branży i ich rodzin. Pracownik podejmujący decyzję o skorzystaniu z odprawy powinien mieć dostęp do rzetelnej informacji o rynku pracy i indywidualnego planu wsparcia.
Oczekujemy współpracy rządu, samorządów, spółek i urzędów pracy przy tworzeniu trwałych miejsc zatrudnienia. Szkolenia powinny odpowiadać konkretnym potrzebom pracodawców, a pomoc uwzględniać kobiety z administracji, osoby o długim stażu oraz pracowników z obowiązkami opiekuńczymi. Skuteczność wsparcia należy oceniać po tym, ile osób po sześciu i dwunastu miesiącach utrzymuje stabilną pracę i dochód pozwalający utrzymać rodzinę.
Rodziny związane z górnictwem mają prawo oczekiwać konkretnej perspektywy zawodowej i poczucia bezpieczeństwa. Ich przyszłość musi zajmować centralne miejsce w decyzjach dotyczących Śląska.
Marek Szczepanik
Przewodniczący Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność”
Pracowników Centrali Polskiej Grupy Górniczej S.A.
[1] netTG.pl, Robert Passia, „873 byłych pracowników górnictwa zarejestrowanych jako bezrobotni. Jest wśród nich sporo kobiet”, 6.10.2026.
[2] WUP w Katowicach, Bezrobocie rejestrowane w województwie śląskim, raport miesięczny 8/2026, stan na 31.08.2026.
Benefity: Warto być członkiem związku
+ 48 32 757 23 35
Adres: Polska Grupa Górnicza
40-039 Katowice ul. Powstańców 28