SOLIDARNOŚĆ – HISTORIA, KTÓRA ZOBOWIĄZUJE
Porozumienia Sierpniowe – historia, która zobowiązuje. Solidarność narodziła się z odwagi pracowników i walki o godność, wolność oraz prawo do niezależnej reprezentacji. Dziś naszym obowiązkiem jest nie tylko pamiętać o tej historii, ale również bronić wartości, które legły u podstaw NSZZ „Solidarność”.
Zanami obchody 46. rocznicy podpisania Porozumień Sierpniowych. 31 sierpnia 2026 roku, w historycznej Sali BHP Stoczni Gdańskiej, ponownie wybrzmiały słowa przypominające, że „Solidarność” nie jest wyłącznie częścią historii Polski. To nadal żywy związek zawodowy, który broni praw pracowników, ale jednocześnie pozostaje strażnikiem pamięci o wydarzeniach, dzięki którym Polacy odzyskali wolność.
Podczas uroczystości przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” Piotr Duda przypomniał:
„Solidarność to nie tylko walka o prawa pracownicze, związkowcy są także kustoszami narodowej pamięci”.
Te słowa dobrze oddają szczególną rolę naszego Związku. „Solidarność” powstała z walki o godność człowieka, prawo do wolnego zrzeszania się, uczciwe warunki pracy i możliwość upominania się o swoje prawa bez strachu przed represjami.
Ale Sierpień 1980 roku był czymś więcej niż protestem pracowniczym.
Od postulatów pracowniczych do wolnej Polski
31 sierpnia 1980 roku podpisano w Gdańsku jedno z Porozumień Sierpniowych. Strajkujący robotnicy pokazali wówczas, że konsekwencja, solidarność i wspólne działanie mogą zmienić rzeczywistość.
Narodził się NSZZ „Solidarność” – niezależny związek zawodowy, który szybko stał się wielkim ruchem społecznym.
Po 46 latach łatwo patrzeć na tamte wydarzenia jak na zamknięty rozdział historii. Nie powinniśmy jednak zapominać, że za wolnością, z której dzisiaj korzystamy, stoją konkretni ludzie – pracownicy zakładów, stoczni, kopalń i hut, działacze związkowi, ich rodziny oraz osoby wspierające rodzący się ruch „Solidarności”.
Dlatego tak ważne były słowa Piotra Dudy skierowane podczas tegorocznych obchodów do bohaterów tamtych wydarzeń:
„Nigdy nie przestaniemy wam dziękować, bo dzięki wam możemy żyć w wolnym, demokratycznym kraju”.
Pamięć nie może zależeć od politycznej koniunktury
Przewodniczący Komisji Krajowej zwrócił również uwagę na rzecz trudną, ale istotną. Święto Solidarności i Wolności powinno być wydarzeniem łączącym Polaków ponad bieżącymi sporami politycznymi.
Historia „Solidarności” nie powinna być wykorzystywana wybiórczo – przywoływana podczas oficjalnych uroczystości, a pomijana wtedy, gdy współczesny NSZZ „Solidarność” zabiera głos w sprawach społecznych, gospodarczych czy pracowniczych.
Nie można szanować historycznej „Solidarności”, a jednocześnie odmawiać prawa do stanowczego zabierania głosu Solidarności współczesnej.
Związek nie powstał przecież po to, aby być jedynie symbolem, eksponatem w muzeum czy elementem rocznicowych przemówień.
Powstał po to, żeby reprezentować pracowników.
Dialog społeczny nie może być pustym hasłem
To właśnie tutaj historia spotyka się ze współczesnością.
Piotr Duda podczas obchodów podkreślił, że pomimo ogromnych zmian, jakie nastąpiły w Polsce od 1980 roku, godność pracownika również dzisiaj wymaga ochrony.
Przed NSZZ „Solidarność” nadal stoją poważne zadania. Jednym z najważniejszych jest obrona rzeczywistego dialogu społecznego.
Dialog nie może polegać na przedstawianiu pracownikom i związkom zawodowym wcześniej podjętych decyzji. Powinien oznaczać rozmowę przed ich podjęciem, wysłuchanie argumentów strony społecznej oraz poszukiwanie rozwiązań uwzględniających zarówno interes gospodarki, jak i bezpieczeństwo pracowników oraz ich rodzin.
Ma to szczególne znaczenie dla nas – pracowników Polskiej Grupy Górniczej oraz mieszkańców Śląska.
Decyzje dotyczące przyszłości górnictwa, energetyki, Zielonego Ładu czy tempa transformacji nie są abstrakcyjnymi zapisami kolejnych strategii. Za każdą taką decyzją stoją miejsca pracy, rodziny, zakłady, miasta i całe społeczności naszego regionu.
Spór o Zielony Ład trwa
Podczas uroczystości Piotr Duda odniósł się również do działań Solidarności dotyczących polityki klimatycznej Unii Europejskiej.
Po odrzuceniu przez Senat inicjatywy referendum Związek nie zrezygnował ze swoich działań. Trwa zbieranie podpisów pod obywatelskim wnioskiem o przeprowadzenie referendum.
Przewodniczący Komisji Krajowej mówił w Gdańsku:
„Przegraliśmy bitwę, ale wygramy wojnę”.
Według informacji przekazanych podczas obchodów pod inicjatywą zebrano już blisko pół miliona podpisów.
Niezależnie od ocen politycznych jedno pozostaje niezmienne: tak poważne zmiany, które mogą wpływać na ceny energii, koszty ogrzewania, konkurencyjność polskiego przemysłu oraz przyszłość tysięcy miejsc pracy, wymagają poważnej debaty społecznej.
Śląsk szczególnie dobrze wie, ile kosztują decyzje podejmowane ponad głowami pracowników.
Solidarność – wczoraj i dziś
Rocznica 31 sierpnia przypomina nam również o ciągłości wartości, na których powstał nasz Związek.
Piotr Duda podkreślił podczas obchodów przywiązanie NSZZ „Solidarność” do chrześcijańskich korzeni oraz społecznej nauki Kościoła. Przypomniał także rolę kapłanów, którzy w najtrudniejszych czasach wspierali ludzi domagających się wolności, prawdy i poszanowania ludzkiej godności.
Historia Solidarności zobowiązuje.
Nie oznacza to jednak życia wyłącznie przeszłością. Najlepszym sposobem uczczenia ludzi Sierpnia ’80 jest kontynuowanie ich dzieła we współczesnych warunkach.
Dzisiaj nie stoimy przed dokładnie takimi samymi problemami jak robotnicy w 1980 roku. Nadal jednak trzeba upominać się o godne wynagrodzenia, bezpieczeństwo zatrudnienia, respektowanie praw pracowniczych, uczciwe zasady transformacji gospodarczej i rzeczywisty dialog społeczny.
Pamiętamy, skąd przyszliśmy
Dla nas, członków NSZZ „Solidarność” Pracowników Centrali Polskiej Grupy Górniczej S.A., rocznica Porozumień Sierpniowych nie jest jedynie datą w kalendarzu.
Jesteśmy częścią organizacji, która wyrosła z wielkiego społecznego sprzeciwu wobec braku szacunku dla człowieka i jego pracy.
Dlatego chcemy pamiętać o historii, ale jednocześnie patrzeć w przyszłość.
Będziemy przypominać o tych, którzy tworzyli Solidarność. Będziemy przekazywać tę historię młodszym pokoleniom. Ale będziemy również konsekwentnie zabierać głos wszędzie tam, gdzie zagrożone są prawa pracowników, miejsca pracy oraz przyszłość naszej branży i naszego regionu.
Bo Solidarność nie zakończyła swojej misji 31 sierpnia 1980 roku.
Solidarność trwa – dopóki pracownicy potrzebują wspólnego, silnego głosu.
Marek Szczepanik
Przewodniczący Komisji Zakładowej
NSZZ „Solidarność” Pracowników Centrali PGG S.A.
Benefity: Warto być członkiem związku
+ 48 32 757 23 35
Adres: Polska Grupa Górnicza
40-039 Katowice ul. Powstańców 28