Jeszcze kilka lat temu praca zdalna była symbolem nowoczesności, elastyczności i zaufania między pracodawcą a pracownikiem. Dziś coraz więcej dużych firm dochodzi do wniosku, że czas pandemii minął, a miejsce pracy znów powinno znajdować się przede wszystkim w biurze.

Szwedzkie koncerny motoryzacyjne i przemysłowe – Scania, Volvo AB oraz Volvo Cars – w ostatnich miesiącach zdecydowały o znaczącym ograniczeniu lub całkowitym zakończeniu pracy zdalnej.

Pięć dni w biurze

Scania poinformowała, że około 8 tysięcy pracowników biurowych będzie musiało wykonywać swoje obowiązki wyłącznie stacjonarnie. Podobne decyzje wcześniej podjęły Volvo AB i Volvo Cars.

Pracownicy nie kryją rozczarowania. Wielu z nich przez ostatnie lata przyzwyczaiło się do modelu hybrydowego, który pozwalał lepiej godzić obowiązki zawodowe z życiem rodzinnym, ograniczał czas i koszty dojazdów oraz zwiększał poczucie samodzielności.

Przedstawiciele związków zawodowych alarmują, że tak radykalne zmiany mogą skłonić część specjalistów do poszukiwania pracy u bardziej elastycznych pracodawców.

Większa kontrola pracowników

Volvo Cars poszło o krok dalej i rozpoczęło monitorowanie obecności pracowników poprzez analizę liczby komputerów logujących się do firmowej sieci Wi-Fi. Firma przyznaje, że po wprowadzeniu kontroli liczba osób pracujących z biura wyraźnie wzrosła.

To rodzi pytania o granice nadzoru pracowniczego i budzi obawy, czy częstsza obecność w biurze nie stanie się nieformalnym kryterium oceny pracownika i jego szans na awans czy podwyżkę.

Powrót do biur to szerszy trend

Zmiany nie dotyczą wyłącznie branży motoryzacyjnej. Ograniczenia pracy zdalnej wprowadzają również firmy technologiczne, farmaceutyczne i przemysłowe. Pracodawcy argumentują, że bezpośredni kontakt sprzyja współpracy, szybszemu podejmowaniu decyzji i budowaniu kultury organizacyjnej.

Coraz częściej słyszymy argument, że w niestabilnym otoczeniu gospodarczym przedsiębiorstwa potrzebują większej integracji zespołów i lepszej koordynacji działań.

Co to oznacza dla pracowników?

Powrót do pracy stacjonarnej może oznaczać:

• wyższe koszty dojazdów;
• mniej czasu dla rodziny;
• trudniejszą organizację życia prywatnego;
• konieczność ponownego dostosowania codziennych obowiązków do sztywnych godzin pracy.

Jednocześnie wielu pracowników podkreśla, że praca zdalna nie obniżyła ich efektywności, a wręcz poprawiła produktywność i komfort pracy.

Czy podobny scenariusz czeka Polskę?

Decyzje największych szwedzkich firm mogą być sygnałem dla całej Europy. Coraz więcej przedsiębiorstw zaczyna ponownie stawiać na pracę stacjonarną, choć trudno oczekiwać całkowitego odwrotu od elastycznych form zatrudnienia.

Najbliższe lata pokażą, czy powrót do biur okaże się trwałym trendem, czy też firmy przekonają się, że w walce o najlepszych specjalistów elastyczność nadal pozostaje jednym z najważniejszych benefitów pracowniczych.

Dla związków zawodowych jest to kolejny obszar wymagający dialogu społecznego. Organizacja pracy nie może być wyłącznie jednostronną decyzją pracodawcy – powinna uwzględniać zarówno potrzeby przedsiębiorstwa, jak i realne potrzeby pracowników i ich rodzin.

Marek Szczepanik

Benefity: Warto być członkiem związku

solidarnosc.centrala@pgg.pl

+ 48 32 757 23 35

Adres: Polska Grupa Górnicza

40-039 Katowice ul. Powstańców 28

Organizacja Zakładowa NSZZ „Solidarność” Pracowników Centrali Polskiej Grupy Górniczej S.A.