Europejska Tożsamość Cyfrowa – ułatwienie czy początek końca gotówki i prywatności?
Do końca 2026 roku każdy obywatel Unii Europejskiej ma otrzymać możliwość korzystania
z Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej (EUDI). Dokumenty, podpis elektroniczny, załatwianie spraw urzędowych, bankowych czy medycznych – wszystko w jednym miejscu
i dostępne z poziomu telefonu. Brzmi nowocześnie i wygodnie. Ale czy za tą wygodą nie kryją się również zagrożenia?
To pytanie zadaje sobie dziś coraz więcej Europejczyków.
Cyfrowa wygoda – bez wątpienia
Nie można odmówić projektowi wielu zalet. Możliwość elektronicznego podpisywania dokumentów, szybkiego potwierdzania tożsamości czy przesyłania wymaganych zaświadczeń może znacząco ograniczyć biurokrację i skrócić czas załatwiania wielu spraw.
To rozwiązanie może ułatwić życie zarówno pracownikom, jak i przedsiębiorcom.
Jednak każda tak duża zmiana powinna być oceniana nie tylko przez pryzmat wygody,
ale również bezpieczeństwa i wolności obywatelskich.
Czy cyfrowe stanie się obowiązkowe?
Oficjalnie korzystanie z Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej ma być dobrowolne. Historia rozwoju usług elektronicznych pokazuje jednak, że rozwiązania początkowo dobrowolne często z czasem stają się dominującym sposobem załatwiania spraw.
Czy za kilka lat będzie można bez problemu funkcjonować bez cyfrowej tożsamości?
Czy wszystkie urzędy nadal będą obsługiwały obywateli w tradycyjny sposób?
Czy banki i inne instytucje nie zaczną preferować wyłącznie klientów korzystających
z elektronicznej identyfikacji?
To pytania, na które dziś nie ma jednoznacznych odpowiedzi.
Gotówka – czy naprawdę jest bezpieczna?
Jednym z najczęściej poruszanych tematów jest przyszłość gotówki.
Należy podkreślić, że Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej nie oznacza likwidacji pieniędzy papierowych. Takich przepisów nie ma ani w projekcie portfela, ani w obowiązującym prawie Unii Europejskiej.
Jednak trudno nie zauważyć kierunku zmian. Coraz więcej płatności odbywa się elektronicznie, znikają bankomaty, zamykane są placówki bankowe, a część sklepów zachęca do rezygnacji
z gotówki.
Dla wielu osób rodzi to uzasadnione pytanie: czy za kilka lub kilkanaście lat gotówka nadal będzie powszechnie dostępna?
Z punktu widzenia świata pracy jest to niezwykle istotne. Gotówka daje obywatelowi niezależność od systemów informatycznych, dostępu do internetu czy działania infrastruktury bankowej. W sytuacjach awaryjnych pozostaje często jedynym środkiem płatniczym.
Prywatność pod kontrolą obywatela – czy zawsze?
Twórcy projektu zapewniają, że użytkownik będzie decydował, jakie dane udostępnia.
To ważna zasada, która powinna być bezwzględnie przestrzegana.
Jednocześnie rozwój nowych technologii pokazuje, że wraz z nimi rośnie również liczba cyberataków i prób wyłudzeń danych.
Im więcej dokumentów i informacji znajdzie się w jednym miejscu, tym większa odpowiedzialność za ich ochronę spoczywać będzie na instytucjach publicznych i dostawcach systemów.
Nie wolno wykluczyć ludzi
Cyfryzacja nie może prowadzić do wykluczenia.
W Polsce nadal żyją miliony osób starszych, mieszkańców mniejszych miejscowości
czy pracowników, którzy nie korzystają na co dzień z zaawansowanych technologii. Państwo ma obowiązek zapewnić im równy dostęp do usług publicznych.
Nowoczesne rozwiązania powinny być alternatywą, a nie jedyną drogą załatwiania spraw.
NSZZ „Solidarność” od lat podkreśla, że postęp technologiczny powinien służyć człowiekowi,
a nie odwrotnie.
Cyfrowa tożsamość może być użytecznym narzędziem, jeśli będzie oparta na dobrowolności, przejrzystych zasadach oraz skutecznej ochronie danych osobowych. Jednocześnie należy zagwarantować obywatelom możliwość korzystania z tradycyjnych form obsługi oraz zachować realne prawo do posługiwania się gotówką.
Nie można dopuścić do sytuacji, w której osoby niekorzystające z nowych technologii zostaną zepchnięte na margines życia społecznego lub pozbawione swobodnego dostępu do usług publicznych.
Rozwój technologii jest nieunikniony. To jednak od decyzji polityków i ustawodawców będzie zależało, czy stanie się on narzędziem zwiększającym wolność obywateli, czy też źródłem nowych ograniczeń.
Nowoczesność nie może oznaczać rezygnacji z podstawowych praw. Prawo do prywatności, bezpieczeństwa, wyboru sposobu załatwiania swoich spraw oraz korzystania z gotówki powinno pozostać nienaruszalnym elementem demokratycznego państwa.
Marek Szczepanik
Benefity: Warto być członkiem związku
+ 48 32 757 23 35
Adres: Polska Grupa Górnicza
40-039 Katowice ul. Powstańców 28