Budowa pierwszej polskiej elektrowni jądrowej powinna służyć zwiększeniu bezpieczeństwa energetycznego i ograniczeniu zależności od importu paliw oraz energii elektrycznej. Osiągnięcie tego celu wymaga powiązania nowych inwestycji z odpowiedzialnym wykorzystaniem krajowego węgla i rozwojem sieci.
Zapowiedź podpisania umowy na budowę elektrowni jądrowej jest ważnym krokiem, jednak jej efekty pojawią się dopiero za wiele lat. Według obecnego harmonogramu pierwszy blok ma rozpocząć komercyjną pracę w 2036 roku, a kolejne w latach 2037–2038. Przez cały ten okres Polska musi zapewniać dostawy energii do mieszkań, zakładów przemysłowych i instytucji publicznych.
Wynika z tego potrzeba zachowania odpowiednich krajowych zdolności wytwórczych do czasu uruchomienia źródeł, które rzeczywiście przejmą ich zadania. Tempo ograniczania wydobycia i wyłączania elektrowni węglowych powinno wynikać z oceny bezpieczeństwa całego systemu oraz faktycznego postępu nowych inwestycji. W swojej strategii Polskie Sieci Elektroenergetyczne przewidują dalszą obecność elektrowni węglowych i gazowych, wykorzystywanych do równoważenia produkcji i zużycia energii.
Krajowy węgiel może ograniczać zapotrzebowanie na importowane paliwa i energię, o ile jest wydobywany w ilości i jakości odpowiadającej potrzebom elektrowni. Utrzymanie potrzebnych bloków wymaga więc równoległego zabezpieczenia dostaw paliwa, remontów oraz wykwalifikowanych kadr. Decyzje dotyczące kopalń i energetyki powinny być podejmowane wspólnie, na podstawie wieloletniego bilansu potrzeb. W rachunku ekonomicznym trzeba uwzględniać koszty wydobycia, wytwarzania, emisji i utrzymania rezerw, a także wartość bezpieczeństwa dostaw.
Szczególnej rozwagi wymaga zastępowanie węgla gazem. Jeżeli dodatkowe zużycie gazu będzie pokrywane importem, zwiększy się wrażliwość energetyki na zagraniczne dostawy i zmiany cen tego paliwa. Zróżnicowanie dostawców, magazyny oraz odpowiednie kontrakty ograniczają ryzyko zakłóceń. Znaczenie takich zabezpieczeń podkreśla Międzynarodowa Agencja Energetyczna. Dlatego rozwój elektrowni gazowych powinien być oceniany również pod kątem długoterminowej zależności importowej.
Energetyka jądrowa może z czasem przejąć znaczną część zadań związanych z regularną produkcją energii. Także tutaj konieczne jest jednak zabezpieczenie zagranicznych dostaw paliwa i usług. Możliwość gromadzenia zapasów materiałów jądrowych oraz różnicowania źródeł zaopatrzenia pomaga ograniczać tę zależność. Agencja Dostaw Euratom wskazuje zarówno znaczenie zapasów, jak i ryzyko związane z uzależnieniem od pojedynczego dostawcy.
Dobra równowaga między źródłami powinna zmieniać się wraz z możliwościami systemu. Atom może zapewniać dużą ilość energii, potrzebne elektrownie węglowe wspierać bezpieczeństwo w okresie przejściowym, a wiatr i słońce ograniczać zużycie paliw w sprzyjających warunkach. Całość wymaga magazynów, możliwości dostosowywania zużycia oraz sprawnych sieci przesyłowych i dystrybucyjnych. PSE uwzględniają w swoich planach rozbudowę infrastruktury służącej przyłączaniu atomu, źródeł odnawialnych i magazynów energii.
O bezpieczeństwie decyduje dostępność energii również podczas mrozów, słabszej produkcji wiatrowej i słonecznej czy awarii dużej elektrowni. Połączenia z sąsiadami mogą wzmacniać odporność systemu i umożliwiać korzystną wymianę handlową. Ich wkład trzeba jednak oceniać z uwzględnieniem możliwości wystąpienia niedoborów jednocześnie w kilku krajach. Takie zależności analizuje PSE w ocenach wystarczalności zasobów.
Dla górnictwa, w tym PGG, oznacza to potrzebę przewidywalnego planu zapotrzebowania na krajowy węgiel, powiązanego z harmonogramem zmian w energetyce. Pracownicy powinni z odpowiednim wyprzedzeniem znać perspektywy zatrudnienia, a programy zmiany kwalifikacji powinny prowadzić do konkretnych miejsc pracy.
Celem powinna być zdolność Polski do zapewnienia dostępnej cenowo energii także w trudnych warunkach międzynarodowych. Wymaga to rozwijania własnej produkcji, ograniczania zbędnego zużycia i unikania nadmiernej zależności od jednego paliwa lub dostawcy. W przypadku gazu potrzebne są także działania w ogrzewaniu i przemyśle: poprawa efektywności oraz zastępowanie części jego zastosowań energią elektryczną tam, gdzie jest to technicznie i ekonomicznie uzasadnione.
MASZ.
+ 48 32 757 23 35
Adres: Polska Grupa Górnicza
40-039 Katowice ul. Powstańców 28